Piekeraar, emotionele spons of over-bezige bij?

Inzicht in je voorkeur: DENKEN, VOELEN, DOEN

Ieder van ons heeft een voorkeur: denken, voelen of doen. En bij elk aspect hoort een valkuil. 

Wanneer je vooral een ‘doener’ bent, kan je heel makkelijk in actie komen.  Je spendeert je dagen heel nuttig en je ben altijd bezig, in actie.  De valkuilen hiervan kunnen mogelijk zijn dat je nooit stopt met dat bezig te zijn, dat je al eens te impulsief bent of je krijgt misschien al eens het verwijt ‘denk toch eerst eens na voor je aan iets begint’, of nog: ‘je verliest jezelf helemaal in die sport, in dat werk, …  ‘

Photo by cottonbro from Pexels

Voor de ‘denkers’ onder ons is het makkelijk om alles eerst in het hoofd op een rijtje te zetten, eerst te bezinnen voor te beginnen, alles goed te overwegen…  De valkuil is daar wanneer denken piekeren wordt en je ‘s nachts wakker ligt van al die gedachten, je maar niet overgaat tot actie, eeuwig blijft twijfelen en afwegen, …

Wanneer je voorkeur ‘voelen’ is, dan bepaal je je keuzes eerder intuïtief, dan kan je makkelijker peilen welke emoties je voelt en je voelt emoties meestal ook makkelijker aan bij anderen, dan heb je misschien ook dikwijls interesse in hoe een ander zich voelt.  Mogelijke valkuilen kunnen dan zijn dat je je laat overweldigen door dat gevoel, dat je als een spons bent voor gevoelens van anderen, dat je bijna alles beslist op basis van je gevoel, dat logica en daadkracht al eens ontbreken.

De valkuil hoort er soms bij… Maar wat als je daarin overdrijft, dat je er last van hebt?

  1. Wees je bewust van je voorkeur.  En stel vast wanneer je in je valkuil ‘trapt’.
  2. Schakel bewust over naar één van de andere opties.

Bv. wanneer je aan het piekeren bent: ga gewoon iets doen (iets waarbij je niet hoeft na te denken of waarbij je je aandacht helemaal op de actie dient te richten zoals sporten, iets creëren, …), of sta eens stil bij hoe je je voelt, welke emoties er zijn.

Bv. wanneer je overdrijft in actie en steeds bezig bent, ga dan eens rustig zitten en sta stil bij je emoties of noteer je gedachten eens op papier…

Bv. wanneer je helemaal opgaat in een emotie en die gaat maar niet voorbij: ga gewoon iets doen, denk eens logisch na, doe wat breingymnastiek zoals een kruiswoordraadsel of een Sudoku…

Ken je voorkeur, stel met een glimlach vast dat je in je valkuil zit, en switch bewust: hou het evenwichtig…

Wat is jouw voorkeur?  Wat is jouw valkuil?

www.kato-o.be

Emoties als signaal

Ik ben herstellende….  En man, wat duurt dit lang….  De ‘processie van Echternach’… 

Ik heb me dus al twee en een halve week heel rustig moeten houden, een hele uitdaging als ‘bezige bij’, toch zeker nadat de ergste symptomen verzwakten.  En toch lukt het me om elke dag het ‘knopje te draaien’ en te vertragen, te rusten, fysiek en mentaal. Met daartussen – uiteraard – momenten van allerlei willen kunnen doen…. 

Maar ik wil het hier hebben over emoties die in deze periode leven.  En wat daarmee aan te vangen….

Emoties als signaal

Foto door Nathan Cowley via Pexels

Zelf heb ik er al een heel deel zien passeren: angst, moedeloosheid, verdriet, eenzaamheid, boosheid, gemis, onmacht, …  maar ook dankbaarheid, plezier en veel liefde (wat TIJD al met een mens kan doen!).

We hebben soms de neiging om emoties de we linken aan ‘negativiteit’ weg te duwen om ze niet te voelen, we zwijgen er maar over, we vestigen onze aandacht op iets anders, …

Maar een emotie is – net als pijn van je lichaam – een signaal. 

Wanneer je hoofd- of keelpijn hebt of hoest, dan is dat misschien wel een signaal dat je ziek bent.  En dan ga je toch best eens kijken naar de oorzaak van die pijn.

Met emoties is dat net zo: ze zijn een signaal dat er mentaal iets is dat aandacht vraagt.

Wanneer je een emotie onderdrukt, dan is dat zoals een bal die je onder water houdt.  De lucht in de bal wil boven water komen, en hoe krachtiger en dieper je de bal neerdrukt, hoe meer de de bal wil opspringen. Wanneer je die opwaartse kracht blijft tegenwerken, zou het best eens kunnen dat die ‘bal’ op een heel onverwacht of ongeschikt moment plots boven water uitschiet… met een groter reactie dan je bedoeld had  Je zou die emotie plots eens niet meer de baas kunnen blijven en op een heel lastig moment ‘over’-emotioneel reageren (boos verdrietig, angstig,.. ), buiten proportie.  Herkenbaar? 

Wat kan je dan wel doen? 

  1. Kijk naar je emotie, alsof het vanop een afstand is, tracht de emotie een naam te geven: is dit verdriet, angst , boosheid,…  ?  Is dit gewoon een beetje geschrokken of een verlammende angst?  Is het melancholie of hartverscheurend verdriet? Irritatie of woede?
  2. Wees mild met jezelf en heb geen emotie over je emotie (zoals bv. schaamte omdat je bang bent).
  3. Detecteer voor jezelf waar in je lichaam je de emotie voelt, zodat je de emotie ook snel kan herkennen in de toekomst.  We hebben allemaal onze gevoelige plekjes in ons lijf.  De ene voelt een spanning in zijn hoofd of hals, de andere eerder kriebels in zijn maagstreek, …  Hoe meer je dit doet, hoe meer je in de toekomst sneller kan merken van jezelf dat er een emotie is die aandacht vraagt.
  4. Vraag jezelf af – vanuit die emotie –  wat je mist, wat je nodig hebt.  Zo kan boosheid er op duiden dat er een grens (welke?) van je is overschreden, verdriet vraagt misschien om zinvolheid en aandacht, vreugde dat je meer van ‘dat’ wil (en wat is ‘dat’ dan?)… 
  5. Ligt datgene wat je nodig hebt binnen jouw controle?  Zo ja, wat kan je zelf doen? Zo nee, welke kleine stap kan je dan wel al zelf doen?  Vergroot op die manier de impact die je wel hebt.  Misschien zet die kleine stap een volgend stap in gang…
  6. En dat waar je echt geen invloed op hebt, probeer dat los te laten.   Jouw gedachten zullen de werkelijkheid niet veranderen en met negatieve gedachten maak je het jezelf enkel maar lastig (“Hoe is het met die gedachten? Hoe zou het zijn zonder die gedachten?” Katie Byron).
  7. De emotie zal je gedrag gaan sturen, waardoor anderen kunnen gaan schrikken over jouw reactie, jouw doen en niet begrijpen. Het benoemen van wat je voelt en wat je nodig hebt, naar anderen toe – dus gewoon eerlijk zeggen wat je voelt – maakt het duidelijker voor die anderen wat er juist bij je speelt, zodat zij ook meer begrip kunnen opbrengen voor je gedrag.

Doe dit zonder oordeel en beperk je tot feiten, je gevoelens bij die feiten en wat je behoefte is (geweldloze communicatie).

  1. Wanneer je stilstaat bij je emotie zal je merken dat die ook sneller passeert. Je BENT de emotie niet, je voelt ze alleen door je heen gaan. Als een signaal. Volg de weg die de signalen je geven.

Heb je hier graag wat hulp bij, dan kan coaching je helpen.  Dat kan ook online via skype, teams of zoom.  Er zijn genoeg coaches die dit aanbieden.  Zelf hoop ik snel ook terug zeer binnenkort aan de slag te kunnen gaan, binnen de organisatie waarvoor ik werk, en als zelfstandige coach.

Take care, zorg goed voor jezelf en je naasten.

Voor zorgverleners zijn er nu ook coaches beschikbaar die hun diensten gratis aanbieden: check bv.  ‘coaching for heroes

#KatooCoaching

Dilemma of paradox???

Leiderschap in deze VUCA wereld vereist een zeer groot aanpassingsvermogen… Waar vroeger een beslissing een beslissing was die diende te worden gevolgd (“Zo is het nu eenmaal, amen en uit”), dient er nu rekening gehouden te worden met allerlei parameters, steeds weer opnieuw. 

Soms gaat het om een dilemma en dringt een keuze zich op, inderdaad… maar heel dikwijls lijkt dat alleen maar zo terwijl het eigenlijk gaat over een paradox:  een ‘en-en-verhaal’ en geen ‘of-of-verhaal’. 

Een voorbeeld: je kan het gevoel hebben te moeten kiezen tussen mensgerichtheid of doelgerichtheid.  Maar beiden zijn belangrijk: mensgericht én doelgericht werken.

Voor mij is dit inzicht bevrijdend.  En… tegelijkertijd voelt het aan als wankelend stappen op een evenwichtsbalk.